ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ
Εδαφολογικές μελέτες
Εκπόνηση εδαφολογικών μελετών διαφόρων περιοχών της Βόρειας Ελλάδας

1. Πρόγραμμα με τίτλο «Εδαφολογική Μελέτη Ν. Θεσσαλονίκης», συνολικής έκτασης 822.000 στρεμμάτων, τα οποία υλοποιήθηκαν τμηματικά ως εξής:
• 1999, Περιοχή Λεκάνης Μυγδονίας, έκτασης 80.000 στρ.
• 2001, Περιοχή Λεκάνης Μυγδονίας – Βόλβης, έκτασης 190.000 στρ.
• 2002, Περιοχή Μαυρούδας, Λάντζας, Σταυρού, Ασπροβάλτας, Α. Βόλβης,, έκτασης 150.000 στρ.
• 2003, Περιοχή Γαλλικού - Αξιού, έκτασης 210.000 στρ.
• 2004, Νότια Περιοχή: Δέλτα Αξιού, Εκβολές Λουδία. Βόρεια Περιοχή: Β. Δ. Τμήμα του Ν. Θεσσαλονίκης, έκτασης 192.000 στρ.
Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου: Δρ. Δημ. Βελεμής (1998-2004), Δρ. Αρ. Παπαδόπουλος (2002-2004)
Ερευνητική ομάδα: Δρ. Αρ. Παπαδόπουλος, Δρ. Δ. Αλμαλιώτης, Σ. Μπλαδενοπούλου, Ν. Γκαντίδης, Φρ. Παπαδόπουλος, Δρ. Η. Παρούσης, Δρ. Κ. Τσακελίδου
Έναρξη – Λήξη: 1998 - 2004
Η εδαφολογική αυτή μελέτη ήταν η πρώτη, που συντάχθηκε σε ψηφιοποιημένη μορφή, με χρήση γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), με χρηματοδότηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Νομού Θεσσαλονίκης. Είχε σκοπό την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν:
• στην χαρτογράφηση και ταξινόμηση των εδαφών
• στην ορθολογική χρήση λιπασμάτων
• στην ορθολογική χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων και νερών
• στην προστασία του εδάφους
• στην προστασία των επιφανειακών και υπόγειων νερών
• στην παραγωγή υψηλής ποιότητας γεωργικών προϊόντων.
Η συστηματική απογραφή των εδαφικών πόρων αποτελεί εθνική οικονομική και βιολογική ανάγκη για τη χώρα μας. Η σύγχρονη γεωργική δραστηριότητα απαιτεί την ακριβή και λεπτομερή γνώση της ποιότητας, της έκτασης και της γεωγραφικής κατανομής των εδαφικών πόρων κάθε περιοχής. Προβλήματα όπως ο τρόπος αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών, η ορθολογική χρήση των λιπασμάτων, η αποδοτική άρδευση και στράγγιση των εδαφών, η προστασία του εδάφους από τη διάβρωση, της οποίας οι καταστρεπτικές συνέπειες είναι ανυπολόγιστες, η βελτίωση προβληματικών εδαφών και γενικά η ορθολογική αξιοποίηση των εδαφικών πόρων απαιτούν για τη λύση τους την υπάρξη του εδαφολογικού χάρτη. Αλλά και ευρύτεροι σχεδιασμοί επιτελικού χαρακτήρα, όπως έγγειες βελτιώσεις, αναδιαρθρώσεις καλλιεργειών, αναδασώσεις, χωροταξική κατανομή κ.λ.π., χωρίς τον εδαφολογικό χάρτη θα βασίζονται όχι στις σύγχρονες τεχνικές γνώσεις, αλλά στην εμπειρία και θα έχουν πολύ μικρή πιθανότητα επιτυχίας.
Η εδαφολογική μελέτη δίνει τα τελικά αποτελέσματα και συμπεράσματα για την περιοχή χαρτογράφησης και εμπεριέχει τα παρακάτω θέματα:
 Εδαφολογικό Χάρτη.
 Περιγραφή της περιοχής (φυσιογραφία, ανάγλυφο, κλίμα, γεωλογία, υδρολογία, στράγγιση).
 Περιγραφή των συνθηκών εδαφογένεσης.
 Περιγραφή και ερμηνεία των χαρτογραφικών και ταξινομικών μονάδων.
 Μελέτη φυσικοχημικών ιδιοτήτων των εδαφών.
 Θεματικοί χάρτες θρεπτικών στοιχείων σε επίπεδο αγρού.
 Αξιολόγηση των εδαφών.
 Mελέτη περιβαλλοντικών παραμέτρων.
 Θεματικοί χάρτες περιβαλλοντικών παραμέτρων (βαριά μέταλλα, νιτρικά, αμμωνιακά) σε επίπεδο αγρού.
 Απαιτήσεις των κυριότερων καλλιεργειών σε νερό άρδευσης ανάλογα με τη μηχανική σύσταση του εδάφους.
Για την παρουσίαση των στοιχείων με ακρίβεια σε χάρτες, στο Ινστιτούτο Εδαφολογίας Θεσσαλονίκης μετατρέπονται σε ψηφιακή μορφή οι τοπογραφικοί χάρτες κλίμακας 1:5000 της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού. Συγκεκριμένα ψηφιοποιούνται οι ισοϋψείς και οι κυριότεροι δρόμοι, οικισμοί, ποταμοί, που χρησιμεύουν σαν σημείο αναφοράς, αναγνώρισης και εντοπισμού της περιοχής καθώς και το υδρογραφικό δίκτυο αυτής. Ειδικότερα οι χαρτογραφικές μονάδες της περιοχής καθώς και η λεπτομερής χάραξη των ορίων τους, καθορίστηκαν σε συνδυασμό με τις παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στον αγρό και με τις πιο πάνω αναφερόμενες αναλύσεις στο εργαστήριο. Μαζί με τους ψηφιοποιημένους χάρτες μεταφέρονται με τη βοήθεια κατάλληλου λογισμικού όλες οι εδαφοτρύσεις που πραγματοποιήθηκαν για τον σχεδιασμό των χαρτών που απεικονίζονται στους εδαφολογικούς χάρτες. Οι χάρτες αυτοί περιλαμβάνουν α) τους εδαφολογικούς και εδαφοσειρών β) τους θεματικούς: χάρτες γονιμότητας εδαφών φυσικών και χημικών ιδιοτήτων όπως pH, οργανική ουσία, ηλεκτρική αγωγιμότητα και θρεπτικά στοιχεία, κύρια, δευτερεύοντα και ιχνοστοιχεία, καθώς και τις περιβαλλοντικές παραμέτρους που αφορούν τα βαριά μέταλλα και νιτρικά – αμμωνιακά. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών.
Για την πραγματοποίηση των πιο πάνω αναφερομένων χαρτών για κάθε 100.000 στρ. εδάφους πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο τουλάχιστον 55.000 αναλύσεις.
Χαρτογράφοι γεωπόνοι μελέτησαν ορισμένες εδαφικές ιδιότητες, όπως η κοκκομετρική σύσταση, η στράγγιση, η περιεκτικότητα σε CaCO3 σε εδαφοτομές που έγιναν με ειδική εδαφοτρυπάνη – δειγματολήπτη, όπου προσδιόρισαν επίσης την κλίση και τη διάβρωση. Οι εδαφοτομές αυτές έγιναν σε αντιπροσωπευτικές θέσεις σε βάθος τουλάχιστον 1 m από την επιφάνεια, και εμφανίζονται στον εδαφολογικό χάρτη.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, καθορίστηκε η χαρτογραφική μονάδα (λεπτομερής περιγραφή στο σύστημα ταξινόμησης παρακάτω) και ακολούθησε η λεπτομερής χάραξη των ορίων κάθε χαρτογραφικής μονάδας πάνω σε χάρτες με κλίμακα 1:20000 σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του αγρού σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων που έγιναν στα δείγματα εδάφους από τις θέσεις παρατηρήσεων, καθώς και των εδαφικών προφίλ ώστε η χαρτογράφηση να είναι λεπτομερής και να μην υπάρχουν διαφοροποιήσεις ή αποκλίσεις από τον Εδαφολογικό Χάρτη της Ελλάδας.

2. Πρόγραμμα «Εδαφολογική μελέτη μείωσης των εισροών χημικών λιπασμάτων και ορθολογικής διαχείρισης των εδαφοϋδατικών πόρων:
• Δήμου Σερβίων, (90.000 στρέμματα)
• Δήμου Ελίμειας, (68.000 στρ.)
• Δήμου Ασκίου, (40.000 στρ.)
• Δήμου Ελλησπόντου, (87.000 στρ.)
• Δήμου Μουρικίου, (38.000 στρ.)
• Δήμου Δημ. Υψηλάντου, (36.000 στρ.)
• Κοινότητας Λιβαδερού, (17.000 στρ.)
Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου: Δρ. Αρ. Παπαδόπουλος
Ερευνητική ομάδα: Από το ΙΕΘ Δρ. Δ. Αλμαλιώτης, Σ. Μπλαδενοπούλου, Ν. Γκαντίδης, Φρ. Παπαδόπουλος, Δρ. Η. Παρούσης, Δρ. Κ. Τσακελίδου και από το ΙΧΤΕΛ Δρ. Δ. Καλφούντζος, Δρ. Ι. Αλεξίου και Α. Χαρούλης
Έναρξη – Λήξη: 2005-2007
Αποτελέσματα: Για τις μελέτες αυτές του Ν. Κοζάνης ισχύουν αυτά που προαναφέρθηκαν και για τις εδαφολογικές μελέτες του Ν. Θεσσαλονίκης, όμως παρουσιάζουν μία επιπλέον σημαντική καινοτομία. Η καινοτομία των παραπάνω εδαφολογικών μελετών, είναι ότι επιτρέπει στον τοπικό γεωπόνο, μέσα από το ηλεκτρονικό περιβάλλον του Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών (GIS), κάνοντας «κλικ» σε οποιοδήποτε αγροτεμάχιο, που εντοπίζει από κατάλληλα ψηφιοποιημένους ορθοφωτοχάρτες, στην οθόνη του Η/Υ, να έχει άμεσα πρόσβαση σε μια σειρά πληροφοριών, όπως:
• τα γενικά στοιχεία του συγκεκριμένου αγροτεμαχίου του παραγωγού,
• τη φυσική και χημική ανάλυση του εδάφους καθώς και
• συμβουλές για ορθολογική λίπανση για μια σειρά καλλιεργειών του συγκεκριμένου αγροτεμαχίου.
Το λογισμικό (σε CD), υπολογίζει αυτόματα τις ανάγκες λίπανσης και άρδευσης, κάνοντας «κλικ» σε κάθε αγροτεμάχιο. Το λογισμικό έχει τη δυνατότητα να εμφανίζει κάθε φορά και να εκτυπώνει για κάθε αγροτεμάχιο τρισέλιδο έντυπο, όπου:
Στην 1η σελίδα υπάρχει η αεροφωτογραφία του αγροτεμαχίου με τα στοιχεία του γεωργού (από το ΟΣΔΕ) και πίνακας με τη θρεπτική κατάσταση του αγροτεμαχίου στο 1ο βάθος (0-30 cm), όπως προκύπτει από την εδαφολογική ανάλυση. Στη 2η σελίδα υπάρχει η λίπανση της καλλιέργειας, με βάση τον υπόψη πίνακα θρεπτικής κατάστασης της 1ης σελίδας.


Δείγμα 1ης σελίδας



Δείγμα 2ης σελίδας

3. Πρόγραμμα: «Εκπόνηση εδαφολογικής μελέτης γεωργικών εκτάσεων Δήμου Καρδαμύλων νομού Χίου »
Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου: Δρ. Η. Παρούσης με αναπληρωτή τον Φ. Παπαδόπουλο
Ερευνητική ομάδα: Δρ. Α. Παπαδόπουλος, Δρ. Δ. Αλμαλιώτης, Ν. Γκαντίδης
Έναρξη – Λήξη: 2009 - 2010
Αποτελέσματα: Η εκπόνηση εδαφολογικής μελέτης γεωργικών περιοχών του Δήμου Καρδαμύλων της νήσου Χίου, που επιτρέπει, μέσα από το ηλεκτρονικό περιβάλλον του Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών (GIS), την πρόσβαση σε μια σειρά πληροφοριών, όπως:
• θεματικούς χάρτες
• φυσική και χημική ανάλυση του εδάφους
• ορθολογική λίπανση καλλιεργειών
Η συνολική έκταση των γεωργικών περιοχών, τα οποία περιλαμβάνονται στην υπόψη μελέτη, είναι περίπου.5.000 στρέμματα. Για τη μελέτη αυτή ισχύουν όσα προαναφέρθηκαν και για τις εδαφολογικές μελέτες του Ν. Κοζάνης.










Αρχική
Ινστιτούτο
Έρευνα
Πεπραγμένα
Βιβλία-Δημοσιεύσεις
Χημείο
Οδηγίες δειγματοληψίας εδάφους-φύλλων
Πορεία δείγματος
Προκηρύξεις
Νέα-Ειδήσεις
Σύνδεσμοι
Επικοινωνήστε μαζί μας